Bağılılık « MinT – Medical in Türkiye
Disable Preloader

Madde bağımlılığı veya madde kullanım bozukluğu, kişinin istediği halde madde kullanımını durduramamasıdır. Madde kullanım isteği ve dürtüsü o kadar yoğundur ki, kişi istediği halde bu dürtülerini kontrol edemez.
Bağımlılık kavramı günümüzde kumar bağımlılığı, alışveriş bağımlılığı veya internet bağımlılığı gibi davranışsal bağımlılıklarla da ilişkilendirilmektedir. Davranışsal bağımlılıklar, bu gibi uğraşlarla aşırı zaman harcama kontrol edememe durumu ile tarif edilir.
Beynin haz merkezi, hayatta kalmak ve neslin devamını sürdürmek için yemek yemek, su içmek, acıdan kurtulmak ve cinsellik gibi tekrar etmemiz gereken davranışların sürekliliğini sağlar. Bağımlılık yapan maddeler de aynı merkezi uyarır ve haz kaynağı olarak öğrenilir. Bu kez tekrarlanan davranışlar beslenmek, uyumak veya acıdan kurtulma isteği gibi rutin davranışlar değil, madde kullanma isteğini tetikleyen davranışlardır. Tüm bunlar beyinde kalıcı değişikliklere yol açar.
Sonuçta madde, kişinin haz aldığı şeylerin yerine geçer ve kişinin hayatını işgal eder. Kişiler arası ilişkilerini etkiler, işine engel olur, fiziksel ve ruhsal sağlığa zarar verir.
Bağımlılığın belirtileri nelerdir?
Sürekli olarak aynı davranışta bulunmayı istemek, bağımlılığın en büyük belirtilerinden birisidir. Bağımlı davranış olarak düşünecek olursak, sürekli olarak sigara içmeyi istemek bağımlılığın bir işaretidir. Bağımlı kişiler, gittikçe bu özellikleri geliştiriyor ve tolerans sınırlarını genişletiyorlar. Dolayısıyla gittikçe daha fazla içme ihtiyacı duyuyorlar. Onsuz olamayacaklarını hissediyorlar. Onsuz yapamayacaklarını düşünüyorlar. Dolayısıyla onsuz olduğu zaman yoksunluk belirtisi gösteriyorlar. Madde bağımlılığı veya sigara bağımlılığı konusunda genellikle yoksunluk belirtileri şunlardır: Kaygılanma, sinirlenme, hırçınlaşma, hızlı nefes alıp verme, ellerde terleme gibi.

Bağımlılık Tedavisi Hakkınd Merak ettikleriniz…..

Bir kere kullanmak alışkanlık yapar mı?
Her maddenin bağımlılık yapana kadar geçen süresi farklıdır. Bazı maddeler bir kere kullanıldığında bile bağımlılık yapabilir. Şu unutulmamalıdır ki, bağımlılığın gelişebilmesi için ilk kullanım şarttır ve ilk kullanımlarda hiç kimse bağımlı olmayı hedeflemez.

Bağımlılık sadece madde kullanımına bağlı mı gelişir?
Hayır, sadece madde bağımlılıkları değil davranışsal bağımlılıklar da günümüzde son derece yaygın olarak görülmektedir. Bunlar; alışveriş, oyun, seks, aşk, estetik, egzersiz, yeme ve iş bağımlılığı gibi davranışsal bağımlılıklardır.

Davranışlar ne zaman bağımlılık haline gelir?
Davranışın ne kadar aşırı olduğu ve kişiye verdiği zarara göre bağımlılık olup, olmadığına karar verilmesi gereklidir. Şayet bir davranış sizin hayatınızı sürekli olarak etkiliyorsa bağımlılık seviyesine ulaşmış olabilir.

Madde bağımlılığı bulaşıcı hastalıklara neden olur mu? Her maddenin kendine has riskleri vardır. Özellikle damar içi madde kullanımı; Hepatit B, Hepatit C ve HIV bulaşmasında çok yüksek risk taşır.

Madde kullanımı akıl sağlığını etkiler mi?
Madde etkisi altındayken veya uzun süre madde kullanımına bağlı olarak, ciddi ruhsal rahatsızlıklar görülür. Bunlar gerçeği değerlendirmenin bozulduğu psikotik durumlar, depresyon, kaygı bozuklukları ve daha birçok ruhsal rahatsızlık olabilir.

Madde kullanımı ölüme sebep olur mu?
Kullanılan maddenin içeriğine ve dozuna bağlı olarak doğrudan veya dolaylı ölümlere sebep olabilir. Doğrudan ölüm fiziksel rahatsızlıklar iken, dolaylı ölüm ise yaşanan kazalar ve diğer riskli yaşantılara bağlı hayat kayıpları anlamına gelir. Birçok değişik maddenin kullanımı, doğrudan ölüm riskini arttırırken, özellikle içeriğinin bilinmesi mümkün olmayan sentetik kannabinoidler maddeler bu konuda çok daha tehlikelidir.

Madde kullanımı bırakmak için neler yapılabilir?
Maddeyi bırakmak için öncelikle istek gereklidir. Hastalığın doğası gereği kişi sürekli bir kararsızlık yaşayabilir. Bu kararsızlık aslında değişime karşı kararsızlıktır. Çünkü madde kullanımını bırakmak kişinin günlük yaşantısını, eğlence anlayışını, arkadaşlarını da etkileyecek kapsamlı bir değişimdir. Bu dönemde bir uzmanla görüşmek, hastalığı tanımak, tedavi konusundaki çekinceleri paylaşmak süreci hızlandıracaktır.

Sadece hafta sonları alkol kullanmanın bir sakıncası var mı?
“Hafta sonu” kullanıcıları olarak tabir edilen ve tatil günü gibi belirli günlerde çok yoğun alkol alan kişilerin yaşadığı tehlikeler diğer kullanıcılara göre daha fazla olabilir. Özellikle kazalar, gasp veya şiddete maruz kalma bu tür durumlarda daha sık görülür. Aynı zamanda kişiler alkolün zararlarını göz ardı edebilir ve sorunların farkına daha geç varabilirler.

Esrar kullanımı bağımlılık yapar mı?
Esrar hakkında yanlış bilinen şeylerden biri de, esrarın zararsız olduğu ve bağımlılık yapmadığıdır. Oysaki esrar bağımlılığı klinik olarak tanımlanmıştır. Düzenli esrarın kullanımı “amotivasyonel sendrom” dediğimiz hayata ilgisizlik, isteksizlik ve amaçsızlık ile sonuçlanabilir.

Sentetik uyuşturucuların riskleri nelerdir?
Sentetik uyuşturucular yani yapay esrar türevleri; kalp krizi, epileptik nöbet, organ yetmezliği, halüsinasyon, sanrılar ve ani ölümlere sebep olabilir.

Elektronik sigara zararlı mıdır?
Kullanım biçiminin sigaraya benzemesi ve daha az zararlı olduğu inancı, kişilerin maruz kaldığı nikotin miktarını arttırıp, uzun dönemde sigaraya dönüşlerine sebep olmaktadır. Bu aletler, nikotin ve çözücü olarak çeşitli maddeler içerir. Bu çözücülerin ve oluşan dumanın kanserojen maddeler içerdiği bilinmektedir.

Ayaktan madde bağımlılık tedavi merkezi nedir?
Ayaktan tedavi hizmeti, uygun vakalarda madde kullanım bozukluğunun tedavisini, sık poliklinik kontrolleri ile hastane yatışı yapmadan sürdürülebilmek anlamına gelmektedir.

Hasta mahremiyeti nasıl sağlanıyor?
Hem çevresi hem de tedavi ekibi tarafından önyargılarla karşılaşmaktan çekinen kişi, tedaviye başvurmayı ertelemektedir. Genel tedavi kurumları isimsizliği- anonimliği sağlayarak, kişinin tedaviye başvurmasının önündeki “ifşa olma korkusunu” ortadan kaldırır. Biz, genel mahremiyet kuralları tüm dikkatle uygulanmakta ve kişinin başvuru sebebini hekimi dışında kimse ile paylaşmasına olanak tanımayacak şekilde düzenlemelerle yapılmıştır. Ayrıma uğramadan, mahremiyetinize saygılı bir ekip tarafından merkezimizde karşılanacaksınızdır.

Tedaviye başlamadan önce ve tedavi sırasında hangi testler yapılacak?
Kullanılan madde, kullanım süresi, geçmiş tedavi girişimleri, fiziksel rahatsızlıklar göz önünde bulundurularak kişiye idrar ve kan testleri yapılacaktır.

Yakınımın madde kullandığından şüpheleniyorum. Onun izni olmadan idrar veya kan örneğinden test yaptırabilir miyim?
Bu uygun bir yöntem değildir. Madde kullanım bozukluklarında tedavi ancak hastanın işbirliği ile mümkün olur. Ondan izinsiz bir işlem yapmak, güvenini sarsmak dışında bir etki sağlamayacaktır. Bunun yerine uygun bir biçimde yakınınızla bu konuyu konuşmak ve kaygınızı dile getirmeniz faydalı olacaktır.

Share: